Skip to main content
x

ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶွမ်ႇပၼီႇ

ႁူဝ်ႁုပ်ႈ

ၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်ႈ ၶွမ်ႇပၼီႇသုၼ်ႇႁူမ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၶွမ်ႇပၼီႇလူင် ၸိူဝ်းယူႇထႅဝ်ၼႃႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလႄႈ ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ၸၼ်ႁၢင်ႈ ဢွၵ်ႇဝႅပ်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်း၊ ၶူဝ်၊ လႄႈ ၶူင်ႉသၢင်ႈပိုၼ်ႉထၢၼ် ၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်းယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း လွၵ်းလၢႆးပွင်သၢင်ႈ ဢၼ်လီသုတ်း ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈသေလႄႈ ၸၢင်ႊႁဵတ်းပၼ်လႆႈ ၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ်တင်းလၢႆ ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း၊ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းၶၢဝ်းယၢမ်း လႄႈ ႁႂ်ႈမီးလမ်ႉလွၼ်ႉ ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉလီ ပၼ်ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၶွင် ၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ် မီးလွင်ႈပဵင်းပေႃး ႁၢၼ်ႉၸႂ်လႆႈယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လုမ်းပွင်ၵၢၼ်လူင် ၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်းၼႆႉ ပၵ်းယူႇသဝ်းဝႆႉ တီႈဝဵင်းလႅၼ်လိၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႅၼ်ႇမႃႇ လႄႈ မိူင်းၶႄႇလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈ တိုၵ်ႉမႄႇၶႂၢၵ်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၾၢႆႇၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ဝႆႉယူႇထႅင်ႈယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း ၶွမ်ႇပၼီႇၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶဝ်ႈပႃး ၶူင်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ၾႆးၾႃႉလႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၵုၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်းၼႆႉ ပူၵ်းတင်ႈ ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇသုၼ်ႇႁူမ်ႈ ၽၢႆႇတႂ်ႈၵူတ်းမၢႆ ၶွမ်ႇပၼီႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႅၼ်ႇမႃႇမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီႊ 2012 - လိူၼ်ၻီႇသိမ်ႇပႃႇ - 12 ဝၼ်း၊ လူၺ်ႈၽူႈသၢင်ႈၼႃႈၶွင် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸုမ်းၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပိူင်ႇႁူဝ်ပၢၵ်ႇတဵမ်သေ မီးလုမ်းၽႄ တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇလႄႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ သၢမ်တီႈယူႇယဝ်ႉ။

ႁဝ်းၶႃႈ မီးႁႅင်းၵူၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်ဢိၼ်ꩡိၼ်ႇၼီႇယႃႇ ၽၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈမိူင်း၊ ဢိၼ်ႇꩡိၼ်ႇၼီႇယႃႇ ၾၢႆႇၸၢၵ်ႈ၊ ၾၢႆၸၼ်ႈႁၢင်ႈ ဢွၵ်ႇဝႅပ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ပဵၼ်ၽူႈမီး ၼမ်ႉၵတ်ႉလႄႈ မီးတူဝ်ထူပ်း ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမႃး 20 ပီႊပၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈယင်းမီး ၵေႃပွင်ၵၢၼ် ၾၢႆႇပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် ၵဵဝ်ႇလဵဝ်ႈ ပၢႆးၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးၵၢၼ်ၸၢင်ႊလႄႈ ပၢႆးသၢႆႊ၊ လႄႈဢိၵ်ႇပၢႆး ပၢႆးၵူတ်းမၢႆၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၽူႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် ၵူႈၵေႃႉ ပဵၼ်ၽူႈဢၼ် လူင်ႉလႅၼ်ႇလႄႈ မီးတူဝ်ထူပ်း ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ်ၽႂ်မၼ်း လွၼ်ႉလွၼ်ႉယဝ်ႉ။

လွင်ႈယုမ်ႇယမ် ဝႆႉဝၢင်းၸႂ်လႆႈ : ႁဝ်းၶႃႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ် ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၶေႃႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇလႄႈ လွၵ်းလၢႆး ဢၼ်တူၵ်းထုၵ်ႇ။

ဝႆႉလုၵ်ႈၵႃႉပဵၼ်ယႂ်ႇ : ဢဝ်တင်း ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ လႄႈ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်မီးလမ်ႉလွၼ်ႉ ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၼၼ်ႉသေ ပွင်သၢင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၵၢင်ၸႂ် လုၵ်ႈၵႃႉၶႂ်ႈပဵၼ်။

ဝႆႉၵႃႈၶၼ်လႄႈ ၼပ်ႉယမ်ၵၼ် : ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄ၊ ႁူမ်ႈတူဝ်ႁူမ်ႈၸႂ်သေလႄႈ ပွင်သၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်၊ ၵေႃႉဢၼ်မီး ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉထၢၼ် ပႅၵ်ႇပိူင်ႈ၊ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းပၼ်လႆႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇယဝ်ႉ။

ဢဝ်ပႄႉပုၼ်ႈ လူၺ်ႈလွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်း : ဢဝ်တင်းလွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းသေ ႁဝ်းၶႃႈ မီးၼမ်ႉၸႂ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တႃႇတေပဵၼ်မႃး ၶွမ်ႇပၼီႇလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းပၼ်လႆႈ ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ ၼိူဝ်လုၵ်ႈၵႃႉ၊ ၸဝ်ႈၶွင်ႁုၼ်ႈ လႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။

ဢဝ်တင်းလွင်ႈၸွႆႈသၢင်ႈ ဢၼ်မီးလမ်ႉလွၼ်ႉ ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉၶိုတ်းၸၼ်ႉၵူႊမိူင်းမိူင်းလႄႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလၵ်းၼမ်း ဢၼ်ၽဵင်ႇပဵင်းသေ ႁႂ်ႈပၼ်လႆႈ လွင်ႈႁၢၼ်ႉၸႂ်၊ လႄႈၼမ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ၵိုင်ႇတၢၼ်ႇ တေႃႇၸဝ်ႈၶွင်ႁုၼ်ႈ တင်းလုၵ်ႈၵႃႉႁဝ်းၶဝ်တင်းလၢႆ ၼႂ်းပၢႆး ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ လႄႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ။
  • ဢဝ်တင်းလွင်ႈၸွႆႈသၢင်ႈ ဢၼ်မီးလမ်ႉလွၼ်ႉလီတွၼ်းသေ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၼႂ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႇ၊
  • ဢဝ်တင်းလွင်ႈၸွႆႈသၢင်ႈ ဢၼ်ၶိုၼ်းၸၼ်ႉၵမ်ႇၽႃႇသေ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၽူႈၵေႃႇသၢင်ႈ ၶူင်ႉသၢင်ႈပိုၼ်ႉထၢၼ် ၼႂ်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇ၊
  • လူၺ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းပၢႆးသၢႆႊသေ ႁႂ်ႈလမ်ႉလွၼ်ႉၸူဝ်ႈပၢၼ်လႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလီတွၼ်း၊
  • လူၺ်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆသေ ႁႂ်ႈထႅမ်ႁႅင်းပၼ်ႇလိူၼ်ႈဝႆ ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး။
  • လိူၵ်ႈဢဝ်ၶူင်းၵၢၼ် ဢၼ်တေမီး ၼမ်ႉတွၼ်း တႃႈၸဝ်ႈၶွင်ႁုၼ်ႈလႄႈ ဢၼ်တေၸၢင်ႈပၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ ၸိုင်ႈမိူင်း၊
  • ၸတ်းပွင်ၶူင်းၵၢၼ် ၸွမ်းလူၺ်ႈ ပိူင်ပၢႆးၸတ်းပွင် ဢၼ်တိူဝ်ႉယမ်၊ ဢၼ်မႅၼ်ႈၸွမ်းယၢမ်းလႄႈ ဢၼ်မီးလမ်ႉလွၼ်ႉလီ၊
  • ႁူမ်ႈတူဝ်ႁူမ်ႈၸႂ် ပူၵ်းပွင်ၼႃႈၵၢၼ် ၼိူဝ်ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ၶူင်ႉသၢင်ႈပိုၼ်ႉထၢၼ် ဢၼ်တေမီးၽွၼ်းလီ တႃႇၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ ဢၼ်တေမီး ၼမ်ႉတွၼ်းၶၢဝ်းယၢဝ်း တႃႇၸဝ်ႈၶွင်ႈႁုၼ်ႈတင်းလၢႆ၊
  • ဝႆႉမိူင်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇပဵၼ်ပိူင်လူင်သေ မႄႇၶႂၢၵ်ႈလွၵ်းၵၢတ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ၊
  • ယုၵ်ႉမုၼ်းႁႅင်းတၢင်းၵတ်ႉမုၵ်ႉၸုမ်း၊ တိုၼ်းလၢင်းၵူၼ်းလႄႈ ယူင်ႉသၢင်ႈပၢႆးၸတ်းပွင် တႃႇယုၵ်ႉၶိုၼ်ႈႁႅင်းၶႄႉၶႅင်ႇ ၶွင်ၶွမ်ႇပၼီႇ၊
  • ၸတ်းပွင် ဢိၵ်ႇယုၵ်ႉမုၼ်းပၼ် ပၢႆးၸၢင်ႊၸၼ်ႉသုင် ႁူမ်ႈပႃးပၢႆးႁူႉမေႃ တႃႇႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၽွၼ်းလီၵူႊၽၢႆႇၽၢႆႇ ၶွင်ၶမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ၸၢင်ႈတႅၵ်ႈၼိူင်းလႆႈ။