Skip to main content
x

ၶွမ်ႇမီႇတီႇ ၽၢႆႇႁူမ်ႈႁွမ်းၽွင်းငမ်း

ၶွမ်ႇမီႇတီႇ ၽၢႆႇႁူမ်ႈႁွမ်းၵုမ်းၵမ်

ၸွမ်းၼင်ႇ လၵ်းၼမ်းၸတ်းပွင်ၵၢၼ်သဵင်ႇ ၶွမ်ႇပၼီႇမီးၼၼ်ႉ တႃႇတေၶူၼ်ႉပိုတ်ႇၼေ ၸိူဝ်းဢၼ် တေၸၢင်ႈလူႉသုမ်း၊ ၸိူဝ်းဢၼ် တေၸၢင်ႈမီးၽေးၶဵၼ် တီႈၼႂ်းလွင်ႈၶပ်းသၢင်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်လႄႈ ၶူင်းၵၢၼ် သေဢၼ်ဢၼ်သေယဝ်ႉ တမ်းဝၢင်းပၼ် ပိူင်ဝၢင်းၽႅၼ် ဢၼ်တေ လတ်းၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႆႈ ပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေၵေႃႇတင်ႈ ၶွမ်ႇမီႇတီႇၼႆႉမႃးယူႇယဝ်ႉ။

ၶွမ်ႇမီႇတီႇ ၽၢႆႇႁူမ်ႈႁွမ်းၽွင်းငမ်းၼႆႉ သွင်ပီလႂ် ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ၶိုၼ်းမႄး လိူၵ်ႈတႅင်ႇတင်ႈယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈ 2017 ၼီႈ၊ လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပိူဝ်ႇ 18 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းၽူႈၵမ်ၵၢၼ် ၸင်ႇလႆႈၽွတ်ႈတင်ႈ ၶွမ်ႇမီႇတီႇ ၽၢႆႇႁူမ်ႈႁွမ်းၽွင်းငမ်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ပုၵ်ႉၵူဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ် -

1) ၸၢႆးထုၼ်းမိၼ်ႉ- ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃႇမတီႇ
2) ၸၢႆးဢုင်းမိၼ်ႉ- ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း
3) ၼၢင်းၼုမ်ႇသႅင်ယိင်း- ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း and
4) ၸၢႆးတၢၼ်းထုၼ်း- ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၵေႃႇမတီႇ ၽၢႆႇႁူမ်ႈႁွမ်းၽွင်းငမ်းၼႆႉ မီးပၢင်ၵုမ် 3 လိူၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸိူဝ်းပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇၸုမ်းၽူႈၵမ်ၵၢၼ် ပၼ်မႃးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။

(ၵ) လွင်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းၽွင်းငမ်း

  1. ဝူၼ်ႉသွၼ်ႇ လၵ်းၼမ်း၊ ၶေႃႈၸီႉသင်ႇ၊ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ လႄႈ ပိူင်တိုဝ်းၵမ် ၼႂ်းၵၢၼ်ၶပ်းသၢင်ႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပိူဝ်ႈတႃႇ မႅၼ်ႈၸွမ်း ပိူင်ႁူမ်ႈႁွမ်းၽွင်းငမ်း ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီၼၼ်ႉသေ တၢင်ႇၼႄ တီႈၸုမ်းၽူႈၵမ်ၵၢၼ် တႃႇတေမၵ်းမၼ်ႈ။
  2. လူလွမ် ၸွမ်းတူၺ်း တၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ၽူႈၵမ်ၵၢၼ် လႄႈ ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၼႂ်းၶွမ်ႇပၼီႇ၊ ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈၶပ်းသၢင်ႈ ၼႃႈၵၢၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၸွမ်း လၵ်းၼမ်း လႄႈ ပိူင်ႁူမ်ႈႁွမ်းၽွင်းငမ်း ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈ တမ်းဝၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉ။
  3. ထတ်းသၢင်ႈလႄႈ ၸင်ႈၼိူင်းတူၺ်း လွင်ႈတိူဝ်ႉယမ် လၵ်းၼမ်း၊ ၶေႃႈၸီႉသင်ႇ လႄႈ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်း ၸၼ်ႉပိူင်ၵမ်ႇၽႃႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢဝ်တင်း လွင်ႈၵိူဝ်းၵုမ် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ လၢႆၽၢႆႇလၢႆၸဝ်ႈ သေလႄႈသင်၊ တူၺ်းဢဝ် လွင်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းၽွင်းငမ်း ဢၼ်လီသုတ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သေလႄႈသင် ၶိုၼ်းမႃး ဝူၼ်ႉၸတ်း ထတ်းမႄး ပိူင်ႁူမ်ႈႁွမ်း ၽွင်းငမ်း ႁႂ်ႈလီလိူဝ်ၼႆႉသေ တၢင်ႇၼႄ ၸုမ်းၽူႈၵမ်ၵၢၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ။
  4. ၼိူင်းတႅၵ်ႈၵၼ်တူၺ်း ပိူင်ႁူမ်ႈႁွမ်းၽွင်းငမ်း ၶွမ်ႇပၼီႇ ၼွၵ်ႈမိူင်း ၼႂ်းမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ တၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄ ၶေႃႈမုၼ်း ၸိူဝ်းထုၵ်ႇလီမူၼ်ႉမႄး ၼႂ်းၶွမ်ႇပၼီႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တီႈၸုမ်းၽူႈၵမ်ၵၢၼ်။
  5. ပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ပိူင်ႁူမ်ႈႁွမ်းၽွင်းငမ်း လႄႈ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ဢၼ်တိူဝ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ တီႈၸုမ်းၵမ်ၵၢၼ်၊ ၸုမ်းၸတ်းပွင်ၵၢၼ် လႄႈ ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ။
  6. ပိုတ်ႇပၢႆးၼေ ၼႃႈၵၢၼ်လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းတၢင်းသၢင်ႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ပိူင်ႁူမ်ႈႁွမ်းၽွင်ႈငမ်း တီႈၼႂ်းၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ။
  7. ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႃႈၵၢၼ် ပုၼ်ႈၽွၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်တူၵ်းထုၵ်ႇ။

    (ၶ) လွင်ႈၸတ်းပွင်ၵၢၼ်သဵင်ႇ

    1. ႁႅၼ်းတမ်း ၶဵၼ်ႇမၢႆ ယူင်ႉၶွပ်ႇၼႃႈၵၢၼ် လႄႈလၵ်းၼမ်း ပိူဝ်ႈတႃႇ ၸတ်းပွင်ၵၢၼ်သဵင်ႇ ၶွင်ၶမ်ႇပၼီႇသေ တၢင်ႇထိုင်တီႈၸုမ်းၽူႈၵမ်ၵၢၼ် တႃႇမၵ်းမၼ်ႈပၼ်။
    2. ဝူၼ်ႉသွၼ်ႇ လွင်ႈၵၢၼ်သဵင်ႇလႄႈ ပၼ်ႁႃ ဢၼ်တေပဵၼ်မႃးလႂ်ႈ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ တူင်ႇဝူင်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ၶွပ်ႇၶိတ်ႇၵူတ်းမၢႆ ၸၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်လီ ႁႂ်ႈၸုမ်းၵမ်ၵၢၼ် လႄႈ ၸုမ်းၸတ်းပွင်ၵၢၼ်။
    3. ဝူၼ်ႉသွၼ်ႇ ၶေႃႈသဵင်ႇလႄႈ ပၼ်ႁႃ ဢၼ်တေၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးလႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း၊ ၵၢၼ်ငိုၼ်း၊ ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ ၵူတ်းမၢႆ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇႁႄႉႁၢမ်ႈ လွင်ႈတေ ၸၢင်ႈမႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၽွၼ်းပၢင်ႈၶွမ်ႇပၼီႇဝႆႉထႃႈ။ ဢိင်ၼိူဝ် သၢႆငၢႆ လွင်ႈၶပ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းသေ ၸင်ႈၼိူင်းတူၺ်း လႄႈ မူၼ်ႉမႄး ပိူင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်သေယဝ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ၶေႃႈသဵင်ႇလႄႈ တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ပေႃးတေဝွတ်ႈႁၢႆ ဢမ်ႇၼၼ် တေယွမ်းလူင်းလႆႈၼၼ်ႉ ပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇ လႄႈ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ် တီႈဢၼ်လူဝ်ႇၼၼ်ႉ တႃႇသေႇ။
    4. ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း တၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်တူၵ်းထုၵ်ႇ။