Skip to main content
x

ၶွမ်ႇမီႇတီႇ ၽၢႆႇထတ်းသဵၼ်ႈ

ၶွမ်ႇမီႇတီႇ ၽၢႆႇထတ်းသဵၼ်ႈ

ၶွမ်ႇမီႇတီႇ ၽၢႆႇထတ်းသဵၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ် သပ်းသႆႇ ၵူတ်ႇထတ်းပၼ် လွင်ႈငိုၼ်းတွင်းလႄႈ လွင်ႈသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ၶွမ်ႇပၼီႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ် ပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်လီ တေႃႇၸုမ်းၸတ်းပွင်ၵၢၼ် လူၺ်ႈလွင်ႈ ပိူင်ၵုမ်းၵမ်တၢင်းၼႂ်း၊ လွင်ႈၶတ်းယႅင်ႉ ၽွၼ်းလီပုၼ်ႈပၢင်ႈလႄႈ လွင်ႈသဵၼ်းမၢႆတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ႁူမ်ႈႁွမ်းၽွင်းငမ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၶွမ်ႇမီႇတီႇၽၢႆႇထတ်းသဵၼ်ၼႆႉ ၶိုၼ်းလိူၵ်ႈတႅင်ႇတင်ႈ သွင်ပီလႂ် ၼိုင်ႈပွၵ်ႈယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈ 2017 ၼီႈ၊ လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပိူဝ်ႇ 18 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၽူႈၵမ်ၵၢၼ်ႁဝ်း လႆႈၶိုၼ်းၽွတ်ႈမႃး ၶွမ်ႇမီႇတီႇၽၢႆႇထတ်းသဵၼ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ၽူႈၵမ်ၵၢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်း 4 ၵေႃႉလႄႈ ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း 1 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ် -

1) ၸၢႆးၶဵမ်ၶမ်း- ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွမ်ႇမီႇတီႇ
2) ၸၢႆးလႅင်းပၢင်ႇ- ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း
3) ၸၢႆးယီႊသႃႇ (ၸၢႆးသႅင်ၸွမ်ၾႃႉ)- ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း
4) ၸၢႆးထုၼ်းမိၼ်ႉ- ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း
5) ပႃႈတၢၼ်းတၢၼ်းထေး- ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ပႃႈတၢၼ်းတၢၼ်းထေးၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈယၢမ်ႈလႆႈ ႁၢပ်ႇၵၢၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ပၢႆးသဵၼ်ႈမၢႆလႄႈ ၵၢၼ်ငိုၼ်းမႃး ပီႊယၢဝ်း ၶၢဝ်းႁိုင်သေ ပဵၼ်ၽူႈမီးတူဝ်ထူပ်း ၼမ်ၼႃႇၼၼ်ႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၸုမ်းၽူႈၵမ်ၵၢၼ် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ မၼ်းၼၢင်း တေယူႇတီႈ ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်းသေ ပွင်သၢင်ႈလႆႈ ၼႃႈၵၢၼ် ငၢႆႈလူမ် တႅတ်ႈတေႃးယူႇ ၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈတႅင်ႇတင်ႈ မၼ်းၼၢင်း ပဵၼ်ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း ၶွမ်ႇမီႇတီႇယဝ်ႉ။

ၵေႃႇမတီႇထတ်းသဵၼ်ႈၼႆႉ မီးပၢင်ၵုမ် သၢမ်လိူၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈယဝ်ႉ။ ပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈတၢင်းလူဝ်ႇ ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်းသေ ႁွင်ႉၸုမ်းၸတ်းပွင်ၵၢၼ်၊ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ငိုၼ်း လႄႈ ၸုမ်းထတ်းသဵၼ်ႈ တၢင်းၼွၵ်ႈ ၶိုၼ်ႈပႃးၸွမ်းလႆႈယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႄႈၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးသေ ၵေႃႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃႇမတီႇၼႆႉ ႁွင်ႉၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉၶၢၵ်ႉၵေႃး လႆႈယဝ်ႉ။

ၸုမ်းၽူႈၵမ်ၵၢၼ် ယိုၼ်ႈမွပ်ႈ သုၼ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈလႄႈ ၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်း ပၼ်တီႈၶွမ်ႇမီႇတီႇ ၽၢႆႇထတ်းသဵၼ်ႈဝႆႉ ၼင်ႇၸိူဝ်းတႂ်ႈၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။

  1. တူၺ်းလူထတ်းယဵမ်ႈ ၶေႃႈမုၼ်း ၽိုၼ်သပ်းလႅင်းၵၢၼ်ငိုၼ်း ၶွင်ၶွမ်ႇပၼီႇ ႁႂ်ႈမီး လွင်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ။
  2. ပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် ႁႂ်ႈပိူင်ထတ်းသဵၼ်ႈ တၢင်းၼႂ်း ၶွမ်ႇပၼီႇ မီးတီႈတိူဝ်ႉယမ်လႄႈ လွင်ႈပၼ်ႇၵၢၼ် တူၵ်းလွၵ်းတူၵ်းထုၵ်ႇ။
  3. မိူဝ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇ လႆႈၶဝ်ႈၼႂ်း လွၵ်းၵၢတ်ႇႁုၼ်ႈ တႃႈၵုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် လွၵ်းၵၢတ်ႇ ငိုၼ်းတိုၼ်းလၢင်း တႃႈၵုင်ႈ (YSX) ယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၸွႆႈတူၺ်းလူပၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ ႁႂ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈ လွၵ်းၵၢၼ်ႁုၼ်ႈ။
  4. ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ပုၼ်ႈပၢင်ႈၽွၼ်းလီ ၶွမ်ႇပၼီႇၼၼ်ႉ ထႅမ်လူလွမ် ၵူတ်ႇယဵမ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶတ်းယႅင်ႉပုၼ်ႈပၢင်ႈ ဢၼ်ၸၢင်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ် တီႈၼႂ်းၽူႈၵမ်ၵၢၼ်၊ ၽူႈမီးၸၼ်ႉလႄႈ ၽူႈၸိူဝ်းဢၼ် မီးလွင်ႈ ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ် တင်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
  5. တွၼ်ႈတႃႇ ၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇလႄႈ ၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း ၶွပ်ႈႁူၵ်းလိူၼ်ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈပႃးတင်းႁူဝ်ပဝ်ႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းသေ တၢင်ႇၼေ ၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း ဢၼ်ပႃးၶေႃႈမုၼ်း ၼင်ႇၸိူဝ်းပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ-
    • ၶေႃႈႁၼ်ထိုင် ၼိူဝ်လွင်ႈသဵၼ်ႈငိုၼ်းၶွမ်ႇပၼီႇ မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ။
    • ၶေႃႈႁၼ်ထိုင် ၼိူဝ်ပိူင်ၵုမ်းၵမ်တၢင်းၼႂ်း ၶွမ်ႇပၼီႇ။
    • ၶေႃႈႁၼ်ထိုင် ၼိူဝ်ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၽူႈထတ်းသဵၼ်ႈၶဝ်။
    • ၶေႃႈႁၼ်ထိုင် ၼိူဝ်ပိူင်ပဵၼ်လလွင်ႈၶတ်းယႅင်ႉပုၼ်ႈပၢင်ႈ။
    • တၢင်းၼမ် ပၢင်ၵုမ် ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ လွင်ႈဢၼ် ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၶဝ် ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈထိုင်လႆႈ။
    • ၶေႃႈႁၼ်ထိုင် ၼိူဝ်လွင်ႈဢၼ် ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၶွမ်ႇမီႇတီႇၶဝ် ၸွင်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းလႆႈ ၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ ၼင်ႇသုၼ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶွမ်ႇမီႇတီႇမီးၼၼ်ႉ။
    • ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈဢၼ် လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး ၸွမ်းၼင်ႇ ၸုမ်းၵမ်ၵၢၼ် ပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းမႃး လႄႈ ၶေႃႈမုၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ် ၸဝ်ႈၶွင်ႁုၼ်ႈၶဝ် ထုၵ်ႇလီႁူႉၼၼ်ႉ။
  6. ထတ်းသဵၼ်ႈလႄႈ ၸီႉသင်ႇတူၺ်းထိုင် ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်း လွင်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈ ႁႂ်ႈၸိူဝ်းၶဝ် ႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽဵင်ႇၽဵင်ႇသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။